Kunst met een hoofdletter in Nord-Pas-de-Calais en Picardië en dat mag gerust zo worden gezegd. Want dat Frankrijk veel meer met kunst heeft dan hier in ons kikkerlandje is wel duidelijk lijkt me. In mijn geboortestad Hengelo zitten ze al jaren te bakkeleien over het wel of niet behouden van een monumentaal badhuis maar in Roubaix wisten ze er wel raad mee. Het gemeentelijk badhuis dat ooit diende om de arme fabrieksarbeiders een wekelijkse wasbeurt en een paar uur zwemplezier te bezorgen is omgetoverd tot een toonaangevend museum. Het uit de begin 20 ste eeuw stammende badhuis is nu ingericht als museum. La Piscine, Musée d´Art en Industrie en herbergt de collectie Schone Kunsten uit de 19 de en 20 ste eeuw. Om te lekkerbekken…. Niet alleen de kunst is om te watertanden maar het badhuis is alleen al de moeite om eens te bekijken. De binnenkant van het museum is een juweel in Art Decostijl en de kenmerken van het voormalige badhuis zijn nog steeds aanwezig zoals de betegelde badhokjes die uitkomen in het zwembad. Hier kan men genieten van schitterende beelden die langs het waterbassin zijn opgesteld. Echt hele bekende werken zijn er niet te vinden in het museum maar door juist de collectie onder te brengen in dit prachtige monumentale pand is het een indrukwekkend geheel ontstaan. Het is zeker de moeite waard om enigszins af te wijken van uw route naar het zonnige zuiden en om bij Roubaix de afslag te nemen. Lille was de culturele hoofdstad in 2004 en dat hebben ze geweten… Maar liefst 9 miljoen bezoekers trok dit evenement, waarvan er 730.000 alleen al waren op het openingsfeest. Het was één grote happening. Heeft u het gemist? U krijgt volgend jaar nog een kans.

Van 14 maart tot 12 juli 2009 is het weer zover. Het openingsfeest van tweede editie van Lille3000 zal u naar Midden- en Oost Europa, van de Baltische landen tot in Instanbul brengen. Te midden van immense projecties trekken uitbundige kunstenaars en acrobaten aan u voorbij.
U zult verbaasd zijn over de optredens, de Dj´s, de dansers, de muziek, het vuurwerk. Dit mág u niet missen!! Buiten dit speciale spektakel is Lille ook geweldig. Een prachtige oude binnenstad die u eigenlijk onderleiding van een gids zou moeten bezichtigen.
Als het enigszins lukt zou u de flamboyante Vlaamse gids Charline Deprez moeten inhuren. Deze heerlijke spraakwaterval laat u de mooiste en interessantste plekjes zien dat Lille rijk is.

Een prachtige Belgische paradijsvogel die met zoveel liefde over Lille en nog veel meer leuke wetenswaardigheden verteld, dat ik vind dat Lille haar moet onderscheiden met een lintje. Een mooi felgekleurde bijvoorbeeld, dat leuk afsteekt bij haar hoedje. We zijn op de kunsttoer en nu we toch in de buurt zijn doen we meteen Valenciennes even aan, even ten zuidoosten van Lille. Daar is het prachtige museum van de Schone Kunsten, alweer een must voor iedereen die de kunst een warm hart toedraagt. Hier is ondermeer een grote collectie van beelden ondergebracht van de beroemde beeldhouwer Carpeaux en schilderijen van de barokschilder Watteau. Beide zijn geboren in Valenciennes. Ik had mij erg verheugd op de schilderijen van Watteau maar helaas waren er maar twee werken van hem te bewonderen.

De impressionistische schilder Henri Matisse richtte 1952 zelf het museum op in de stad Le Cateau-Cambrésis waar hij op 31 december 1869 werd geboren. Zijn 82 geschonken meesterwerken zijn nu ondergebracht in het volledig gerestaureerde 18 de eeuwse paleis Musée Matisse. In de nieuwe vleugel van het museum zijn nog twee museums ondergebracht: het Museum Tériade met de door Alice Tériade (echtgenote van de uitgever van de befaamde kunstboeken) geschonken werken van ondermeer Chagall, Léger, Picasso, Miró en Giacometti. Het tweede museum is het Museum Herbin waarin ook het prachtige glasraam Joie (Vreugde) te zien is. In het museum zijn de vaste collecties te zien maar er worden ook wisselende exposities georganiseerd. Zo zal de Nederlander Kees Visser van 5 juli tot 27 september 2009 zijn werken hier tentoonstellen In het stadje Bohain-en-Vermandois heeft Matisse zijn jeugd doorgebracht. In het huis waar zij woonden en waar zijn ouders een zaadhandel dreven is nu een interactief museum ingericht. Door het stadje is een Matisse-route uitgezet waarbij men geregeld uitspraken van Matisse op treden of trottoirs aantreft. Men kan deze route individueel (eventueel met audiogids) of met een gids volgen. In de trouwzaal van het schitterende raadhuis ( ziet er ouder uit dan dat het is) is een muurschildering aangebracht door Emile Flamant dat het textielverleden weergeeft van Bohain-en-Vermandois.

We reizen af naar Jeantes. Een kunstenaarsdorpje in de Picardië en ik verheug me er op, want ik had al veel moois over het dorpje gehoord. Maar voor we in het dorpje zijn bezoeken we eerst het kunstenaarsechtpaar Greetje en Jaap Majoor. Zij gebruiken hun vakantiewoning aan de rand van Jeantes om in alle rust te kunnen werken. Waarom kun je juist beter hier werken? “Het is hier stil, er gebeurt hier niets. De boeren zijn druk met hun werk, je komt tot ideeën want je wordt niet gestoord door tv, radio of kranten. Alle onrust laten wij bij twee grenzen achter ons, hier is alleen maar stilte en er gebeurt niets…” Zo de woorden van Jaap Majoor. Je hoofd helemaal leeg en daarna je creativiteit spuien… heerlijk lijkt me dat!

Op de grens met België en Frankrijk ligt het liefelijke dorpje Jeantes. Het ligt verscholen in het prachtige landschap van de Thiérache dat in de Tachtigjarige Oorlog woelige tijden heeft gekend. Plunderde soldaten en rovers zorgden ervoor dat men de kerken moest verstevigen zodat de bevolking er zich in tijd van nood kon verschansen. De zogenaamde vestingkerken. Het kerkje van Jeantes is ook zo´n ´weerkerk´. Midden jaren vijftig kwam Piet Suasso de Lima de Prado, een voormalig missionaris uit Afrika, als pastoor naar Jeantes. Deze van origine Portugese Nederlander hoopte hier nog enkele rustige jaren te slijten in het slaperige Jeantes. Maar als doorzetter ergerde hij zich verschrikkelijk aan de miserabele staat van zijn kerk. Hij trommelde vele kunstzinnige vrienden op die hem hielpen om de kerk weer op te peppen. Via zijn vriend Bertus Aafjes kwam hij in aanraking met Charles Eijck. Deze expressionistische kunstenaar had al vele kerken voorzien van kunstwerken, was een kenner en zag wel iets in deze nieuwe uitdaging om achter het middeleeuws doopvont op de muur de Wonderbaarlijke Visvangst te schilderen. Charles Eijck wilde de arme kerkgemeenschap graag helpen en bood zijn diensten gratis aan. Hij kwam naar Jeantes, nam zijn ladders en verf mee en voltooide in bijna vier maanden zijn meesterwerk. Hij maakte namelijk niet alleen de schildering achter het doopvont maar gooide al zijn kunstige kunsten in de strijd en beschilderde 400m² in plaats van de geplande 2m² evenals 5 glas-in-loodramen. De door roodvonk doofstom geworden Charles Eijck was helemaal in zijn element. Verhalen vertellen in creatieve en kleurrijke tekeningen. De kinderen van Jeantes vonden de beetje rare man in de kerk toch wel heel erg leuk (andersom ook) en zij zochten hem regelmatig op als hij in de kerk bezig was met schilderen. ´s Avonds gaf hij de kinderen zelfs tekenles. Eijck vereeuwigde de kinderen van Jeantes in één van zijn muurschilderingen. Een paar maanden voor zijn dood schreef hij de pastoor van Jeantes: " Ik zou een vogel willen zijn die vanuit Ravensbos naar Jeantes kon vliegen om bij jou en je lieve mensen èn bij mijn werk te kunnen zijn".
Frankrijk eerde Charles Eijck door hem tot ereburger van Frankrijk te benoemen.
Jeantes heeft een aantrekkingskracht op Nederlandse kunstenaars. Bert Schierbeek, Metten Koornstra, Remco Campert, Kurt Löb woonden er of kwamen regelmatig langs. Ten tijde van de restauratiewerkzaamheden van de kerk waren het er nog veel meer. Hoe komt dit toch dat zij hier juist meer inspiratie opdoen? Is het misschien de stilte en het niets zoals Jaap Majoor al beschreef of is het iets anders? Volgens schilder en beeldhouwer Inge Behling is het voor kunstenaars hier aantrekkelijk omdat men hier de ruimte heeft. Je kunt hier je zintuigen openzetten. Een drukke omgeving sluit je namelijk af. Maar voor Inge Behling spelen de kleuren ook een erg belangrijke rol. Hier is het landschap sober. Zij gebruikt dan ook juist veel aardetinten, grijs, weinig warme kleuren. Af en toe krijgt haar werk een geel accent, dat komt dan door de koolzaadvelden. Ze is er van overtuigd dat in de omgeving van Jeantes de kleuren net zo zijn zoals Rembrandt ze destijds zag. De natuur is hier niet verstoft, niet verkleurd, met een grijze waas bedekt door de vervuiling. Ze woont nu alweer zo´n vijfentwintig jaar in Jeantes en is het nog lang niet beu. Inge onderhandelde destijds met het gemeentebestuur van Jeantes over de huurprijs van het oude schooltje, haar huidige atelier. Ze droeg voor om als onderdeel van de huur een tijdsbeeld te maken van de bewoners van Jeantes en om elk jaar een portret te maken. Men ging hiermee akkoord en zo pronken er al enige mooie koppen aan de muur van haar atelier. Door de drukke werkzaamheden is er wat vertraging in de verzameling en loopt ze dus een paar koppen achter… Inge heeft ook een stempel achtergelaten in het bijna wereldberoemde kerkje van Jeantes. Centraal in het kerkje staat het sobere maar prachtige houten altaar dat door architect Piet Satijn is ontworpen maar door Inge Behling voorzien is van het bas-reliëf. Als basisvorm heeft Inge de contouren genomen die op het middeleeuws doopvont staan. Daarin heeft zij de twaalf apostelen geplaatst in een vorm dat een hommage is aan Henri Matisse die ook uit deze streek komt. Het is een uniek geheel geworden dat past in deze unieke kerk! Laten we in godsnaam zuinig zijn op al dit moois en op dit geweldig stukje Nederlandse kunst in deze vergeten streek van Frankrijk. Inge Behling is een vrouw met een passie én een missie: Kunst en Jeantes. Maar dan wel Kunst met een hoofdletter. Want er wordt en er is Kunstgeschiedenis geschreven in dit kleine slaperige dorpje in de Picardië…

Tip: Neem voldoende €2,- muntstukken mee om de verlichting in het kerkje te activeren!

Kunstschilder André van Beek woont in Saint Paul (aan de Route Nationale 31 ) onder de rook van Beauvais in de Picardië. Zijn naam doet vermoeden dat wij op bezoek gaan bij een Nederlandse schilder maar hij blijkt geen woord Nederlands te spreken. De naam ´van Beek´ heeft hij te danken aan zijn Nederlandse vader. André van Beek is geboren en getogen in Frankrijk en is zoon van een Nederlandse vader en een Franse moeder. Als je zijn tuin inloopt waan je je in een waar tuinparadijs. Wat een bloemenpracht, ondanks dat wij zo laat in het seizoen zijn ( medio oktober). Hoe moet het er in het voorjaar of de zomer uitzien?! Één bloemenweelde dat oog én neus streelt waarschijnlijk. André van Beek is autodidact en is gewoon een natuurtalent die inspiratie opdoet bij ondermeer Monet, Renoir en Pissarro. Hij fotografeert veel in zijn eigen tuin zodat hij ´s winters ook door kan werken als hij niet in de tuin kan schilderen. Hij schildert echter niet alleen in zijn achtertuin maar schildert ook op locaties als de Picardische kust, de groentetuinen van Amiens ( de Hortillonnages ) en landschappen. In 2000 is hij samen met zijn vrouw begonnen met het aanleggen van de 1ha grote tuin. Voorheen was het weidegrond (zie foto met de hooibulten) Inmiddels is de tuin uitgegroeid tot een pronkjuweel die jaarlijks door duizenden mensen wordt bezocht. Zo zijn er alleen al 40 soorten waterlelies, 200 soorten hortensia’s en vele soorten dahlia’s. Niet dat hij een verzamelaar is van bloemen. Nee, het gaat niet om de collectie maar om de kleuren. En ieder jaar wordt de tuin omgegooid. De basis blijft, zoals de vijverpartijen en terrassen maar elk jaar wordt het kleurenpalet verandert zodat hij telkens weer een ander perspectief heeft. De tuin is zowel overdag als ´s avonds geopend voor publiek. ´s Avonds kan men dan genieten van een sfeervol verlicht park. Ja, een park want met een hectare grond kan men toch wel spreken van een park in plaats van een tuin.

Interessante Links:

www.franceguide.com
www.noordfrankrijk-toerisme.com
www.picardietourisme.com
www.roubaixtourisme.com
www.roubaix-lapiscine.com
www.lilletourism.com
www.valenciennes.fr
www.cdt-nord.fr/nl
www.ingebehling.com
www.andre-vanbeek.com

** Deze persreizen worden mogelijk gemaakt mede dankzij de geweldige samenwerking met de persafdeling van het      Franse Verkeersbureau, Maison de la France in Amsterdam, het CRT (Comité Régional de Tourisme) van de      desbetreffende régio in Frankrijk en verschillende sponsoren waaronder:
** TGV